وظایف مدیر بازاریابی چیست؟ شرح کامل وظایف مدیر بازاریابی در سازمان
هر عضو سازمان نقش، مسئولیت و وظایف مشخصی دارد. اما در بسیاری از شرکت‌ها همین وظایف روشن نیست و ریشه‌ی خیلی از مشکلات از همین‌جا شروع می‌شود. بازارها هر سال رقابتی‌تر می‌شوند و سازمان‌ها دیگر بازاریابی را یک بخش فرعی نمی‌دانند. آن‌ها واحد بازاریابی را یک واحد استراتژیک به حساب می‌آورند. پس مدیر بازاریابی باید وظایفش را دقیق بشناسد و با وجدان کاری اجرا کند.
در این مقاله شرح وظایف مدیر بازاریابی را با زبان ساده می‌خوانید. فهرست کامل این وظایف بلندتر از چیزی است که اینجا آمده، ولی همین موارد برای مدیران بازاریابی و کارفرماها راهنمای خوبی است.
مدیر بازاریابی کیست و چه کار می‌کند؟
مدیر بازاریابی یا مدیر مارکتینگ کسی است که بازار، مشتری و رقبا را می‌شناسد و بر اساس این شناخت، برنامه‌ی فروش و رشد سازمان را می‌چیند. او فقط تبلیغات را اداره نمی‌کند. محصول، قیمت، توزیع، برند و رابطه با مشتری همه زیر نظر او قرار می‌گیرد.
وظایف او را در هفت گروه دسته‌بندی کرده‌ایم تا راحت‌تر دنبالشان کنید.
وظایف مدیر بازاریابی
۱. شناخت و مدیریت مشتری
مدیر بازاریابی اول از همه مشتری‌های فعلی را می‌شناسد. او آن‌ها را بر اساس سن، جنسیت، درآمد، محل زندگی و حساسیتشان به رنگ، قیمت و خدمات دسته‌بندی می‌کند. بعد تقاضای سالانه‌ی هر گروه را پیش‌بینی می‌کند و می‌سنجد شرکت چقدر توان تأمین آن را دارد.
مشتری‌های قدیمی را هم فراموش نمی‌کند. سراغ کسانی می‌رود که دیگر خرید نمی‌کنند، دلیلشان را می‌پرسد و مشکل را حل می‌کند. او رضایت مشتری را اندازه می‌گیرد و برنامه‌هایی برای بالا بردن آن طراحی می‌کند. با تصمیم‌گیرنده‌های اصلی خرید، مسئول‌های مالی و مدیران اثرگذار هم ارتباط می‌سازد، چه با نامه، چه تلفنی و چه حضوری.
۲. تحقیق بازار و تحلیل رقبا
مدیر بازاریابی تحقیقات بازار انجام می‌دهد و اطلاعات مصرف‌کننده‌ها، رقبا و شبکه‌ی توزیع را جمع می‌کند. منظور از شبکه‌ی توزیع، عمده‌فروش‌ها و خرده‌فروش‌هاست.
او محصولات رقبا را از نظر اندازه، رنگ، قیمت، بسته‌بندی و ویژگی‌های فصلی بررسی می‌کند. عملکرد رقبا را هم تحلیل می‌کند و نتیجه را به مدیران دیگر می‌گوید. بازارهای جدید و مشتری‌های تازه را پیدا می‌کند، برای جذبشان برنامه می‌نویسد و راهی می‌سازد که شرکت را از رقبا متمایز کند.
۳. برنامه‌ریزی فروش و سود
مدیر بازاریابی فرصت‌های افزایش تولید، فروش و سود را شناسایی می‌کند و برنامه‌ی اجرایی می‌نویسد. فروش هر محصول را برای ماه، فصل، شش ماه و سال بعد پیش‌بینی می‌کند و هر گروه مشتری را جدا حساب می‌کند.
او هدف فروش و هدف سود را مشخص می‌کند. بعد بودجه‌ی تبلیغات و بودجه‌ی عملیاتی فروش را برای رسیدن به این هدف‌ها برآورد می‌کند.
۴. مدیریت محصول
مدیر بازاریابی با مدیر تولید درباره‌ی افزایش تولید، تنوع محصول و ساخت محصول تازه مشورت می‌کند. او با واحدهای طراحی هم برای توسعه‌ی محصول جدید کار می‌کند و اگر مشتری خاصی سفارش ویژه دارد، محصول سفارشی و برنامه‌ی بازاریابی مخصوص آن را می‌نویسد.
او سوابق هر محصول را بررسی می‌کند و منحنی عمر محصول (PLC) را رسم می‌کند. سپس بر پایه‌ی مرحله‌ی عمر محصول تصمیم می‌گیرد یا نظر مشورتی می‌دهد که تغییرش بدهند یا تولیدش ادامه پیدا کند.
۵. قیمت، توزیع، تبلیغات و تشویق فروش
قیمت، بسته‌بندی، روش توزیع، تبلیغات و کیفیت از موضوع‌هایی هستند که مدیر بازاریابی درباره‌شان تصمیم می‌گیرد یا نظر مشورتی می‌دهد. او تخفیف، جایزه و مشوق‌های افزایش خرید را هم بررسی و برنامه‌ریزی می‌کند.
در بخش توزیع، نمایندگان فروش (عمده‌فروش و خرده‌فروش) و فروشنده‌های ثابت و سیار را انتخاب، ارزیابی و همراهی می‌کند. با مشتری‌های عمده و نمایندگان تماس و بازدید می‌گذارد و از آن‌ها دعوت می‌کند. مشتری‌های سازمانی و دولتی مثل انجمن‌ها، اتحادیه‌ها، فروشگاه‌های زنجیره‌ای، هتل‌ها و بیمارستان‌ها هم برنامه‌ی ویژه می‌گیرند. او امور شعبه‌ها، فروشگاه‌ها و نمایشگاه‌ها را هم برنامه‌ریزی و کنترل می‌کند.
۶. برندسازی و بازاریابی دیجیتال
مدیر بازاریابی از برند فعلی شرکت مراقبت می‌کند و برایش برنامه می‌نویسد. برای مواقع اضطراری هم برندهای جدید ثبت می‌کند. سایت اینترنتی شرکت را طراحی و به‌روز می‌کند و بازاریابی الکترونیکی را اجرا می‌کند. امروز این وظیفه اهمیت بیشتری از قبل دارد.
۷. هماهنگی با واحدهای دیگر
مدیر بازاریابی با مدیران فروش، مالی، تولید و تدارکات هماهنگ می‌شود تا کیفیت و رضایت مشتری بالا برود و تعداد تولید و قیمت‌ها درست تنظیم شود. او چارت سازمانی واحدهای بازرگانی و فروش را هم طراحی می‌کند.
در بسیاری از شرکت‌ها، مدیر بازاریابی نقش مشاور مدیرعامل را هم دارد. هر جا لازم باشد، در حوزه‌های بازرگانی، فروش، تدارکات، صادرات، تولید و سرمایه‌گذاری نظر می‌دهد.
چرا شفاف بودن وظایف مدیر بازاریابی مهم است؟
وقتی وظایف روشن نباشد، هر واحد فکر می‌کند کار بازاریابی به واحد دیگری مربوط است و کار روی زمین می‌ماند. کارفرما می‌تواند با همین فهرست ببیند مدیر بازاریابی‌اش کدام وظیفه را انجام می‌دهد و کدام را نه. مدیر بازاریابی هم با آن خودش را می‌سنجد و می‌فهمد کجا ضعف دارد.
کلام آخر
مدیر بازاریابی مشتری را می‌شناسد، بازار و رقبا را زیر نظر دارد، فروش را برنامه‌ریزی می‌کند، محصول و برند را مدیریت می‌کند و با بقیه‌ی واحدها هماهنگ کار می‌کند. هر چه این وظایف روشن‌تر باشد، سازمان با اطمینان بیشتری در بازار رقابتی جلو می‌رود.
اگر می‌خواهید وظایف واحد بازاریابی‌تان را شفاف کنید یا برنامه‌ی فروش بنویسید، مشاوره مارکتینگ می‌تواند کمک کند. برای تحلیل بازار و رقبا هم می‌توانید از یک متخصص بازاریابی راهنمایی بگیرید.