کالای مصرفی چیست؟ انواع کالاهای مصرفی با مثال و ویژگی‌ها
هر روز چندین بار خرید می‌کنید. گاهی یک شکلات کنار صندوق برمی‌دارید و گاهی هفته‌ها درباره‌ی یک یخچال تحقیق می‌کنید. این تفاوت رفتار، پایه‌ی اصلی تقسیم‌بندی کالاهای مصرفی است. در این مطلب می‌فهمید کالای مصرفی چیست و هر نوع آن چه ویژگی‌هایی دارد.
کالای مصرفی چیست؟
کالای مصرفی به محصولی می‌گویند که مصرف‌کننده‌ی نهایی برای استفاده‌ی شخصی می‌خرد. خریدار در اینجا قصد فروش مجدد یا تولید ندارد و فقط می‌خواهد از کالا استفاده کند.
بازاریاب‌ها این کالاها را بر اساس عادت‌های خرید مشتری به چهار گروه تقسیم می‌کنند. این تقسیم‌بندی به برندها کمک می‌کند تصمیم بگیرند کالا را کجا عرضه کنند، چطور تبلیغ کنند و چه قیمتی تعیین کنند.
انواع کالاهای مصرفی
کالاهای مصرفی چهار دسته‌ی اصلی دارند: کالای راحتی، کالای مقایسه‌ای، کالای اختصاصی و کالای ناخواسته. در ادامه هر دسته را جداگانه بررسی می‌کنیم.
۱. کالای راحتی
مشتری کالای راحتی را زود و مکرر می‌خرد و تقریباً مقایسه‌ای انجام نمی‌دهد. صابون، شکلات، روزنامه و غذای آماده نمونه‌های رایج این گروه هستند.
این کالاها معمولاً قیمت پایینی دارند. برندها آن‌ها را تقریباً همه‌جا می‌فروشند، از سوپرمارکت گرفته تا بقالی محله و فروشگاه‌های زنجیره‌ای. دسترسی آسان مهم‌ترین عامل موفقیت در این دسته است.
۲. کالای مقایسه‌ای
مشتری کالای مقایسه‌ای را کمتر می‌خرد، ولی با دقت زیاد انتخاب می‌کند. او مناسب بودن، کیفیت، قیمت و ظاهر کالا را با نمونه‌های مشابه می‌سنجد. مبلمان، پوشاک، لوازم خانگی و خدمات هتل و هواپیمایی در این دسته قرار می‌گیرند.
بازاریاب‌ها برای این کالاها معمولاً شبکه‌ی توزیع محدودتری انتخاب می‌کنند. در عوض، از مشتری حمایت فروش قوی می‌کنند، مثل مشاوره‌ی حضوری، گارانتی و خدمات پس از فروش.
۳. کالای اختصاصی
کالای اختصاصی ویژگی‌های منحصربه‌فرد یا برند شناخته‌شده‌ای دارد. گروه بزرگی از خریداران برای رسیدن به آن حاضرند وقت و انرژی خاصی بگذارند. خودروهای خاص، تجهیزات گران‌قیمت عکاسی، لباس طراحان مشهور و خدمات متخصصان حقوقی یا پزشکی نمونه‌هایی از این دسته‌اند.
این مشتری‌ها معمولاً کالا را با رقبا مقایسه نمی‌کنند. آن‌ها فقط دنبال فروشنده‌ای می‌گردند که کالای مورد علاقه‌شان را دارد. برای همین، اعتبار برند در این گروه از قیمت مهم‌تر است.
۴. کالای ناخواسته
مشتری یا از کالای ناخواسته خبر ندارد یا به خریدش فکر نمی‌کند. بیمه‌ی عمر، خدمات کفن و دفن و اهدای خون نمونه‌های شناخته‌شده‌ی این دسته‌اند.
چون مشتری خودش سراغ این کالاها نمی‌رود، فروشنده باید نیاز را به او یادآوری کند. این کار به تبلیغات جدی، فروش شخصی و تلاش گسترده‌ی بازاریابی نیاز دارد. آگاه‌سازی اینجا مهم‌ترین گام فروش است.
تفاوت رفتار خرید در چهار دسته
هر دسته رفتار خرید متفاوتی دارد. مشتری کالای راحتی را بی‌فکر برمی‌دارد، کالای مقایسه‌ای را با دقت می‌سنجد، کالای اختصاصی را عمدی می‌جوید و کالای ناخواسته را معمولاً تا وقتی کسی یادآوری نکند نمی‌خرد. هرچه تلاش مشتری بیشتر باشد، اهمیت برند و خدمات فروش هم بالاتر می‌رود.
چرا این تقسیم‌بندی برای کسب‌وکار مهم است؟
اگر بدانید محصولتان در کدام دسته قرار دارد، استراتژی درست‌تری انتخاب می‌کنید. تولیدکننده‌ی کالای راحتی باید روی توزیع گسترده و بسته‌بندی جذاب تمرکز کند. فروشنده‌ی کالای مقایسه‌ای باید اطلاعات دقیق و مشاوره‌ی خوب ارائه دهد. برند اختصاصی باید اعتبارش را حفظ کند و بازاریاب کالای ناخواسته باید مشتری را آگاه کند.
این شناخت هزینه‌ی تبلیغات را هم کاهش می‌دهد، چون پیامتان را به کانال و مخاطب درست می‌رساند.
جمع‌بندی
کالاهای مصرفی به چهار گروه راحتی، مقایسه‌ای، اختصاصی و ناخواسته تقسیم می‌شوند و هر گروه رفتار خرید و نیاز بازاریابی متفاوتی دارد. با شناخت این چهار دسته، هم مشتری بهتر انتخاب می‌کند و هم برند بهتر می‌فروشد.